ثبت شرکت و برند

حقوق مالکیت معنوی

مالکیت فکری

حق مالکیت معنوی حقی است که نسبت به ابداع و اختراع و یا تراوشات ذهنی انسان یا فعالیت انسان، برای صاحب آن در نظر گرفت میشود. دارای ارزش اقتصادی نیز است. اما موضوع آن شی نیست بلکه ابداع و اختراع انسان است. بدین معنا که مثل حق مالکیت شخص بر خانه یا ماشین وی نمیباشد چرا که خانه و ماشین اشیایی هستند که در عالم خارج وجود دارند و قابل لمس هستند. ولی فکر و ابداع و اختراع شی نیستند بلکه تراوشات ذهنی انسان هستند. از آنجا که کپی برداری از اختراع و ابداع انسان و یا به طور کلی تراوشات ذهنی انسان امری ساده است قوانینی باید وجود داشته باشد تا بتواند آن را برای صاحب آن حفظ کند. از مصادیق این حق میتوان به حقوق پدید آورندگان آثار ادبی و هنری، حق مولف، حق مخترع، اسم و علامت تجاری نام برد. به اینها حقوق مالکیت فکری میگویند.

حقوق مالکیت معنوی یا فکری به دو دسته تقسیم میشوند :

۱- حقوق مالکیت ادبی و هنری

حقوقی که به نویسندگان یا ناشران و یا هنرمندان، نسبت به اثری که خلق میکنند، تعلق میگیرد، فقط این افراد حق نشر و پخش و اجرا و بهره برداری مادی و معنوی از آثار خود را دارند و میتوانند حقوق مادی خود را نسبت به این آثار به دیگران منتقل کنند.

پدیدآورنده و اثر

در ماده ۱ قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان، به مولف و مصنف و هنرمند، پدید آورنده گفته میشود و به آنچه که از راه دانش یا هنر و یا ابتکار پدید می آید بدون اینکه روشی که در ایجاد آن تاثیر داشته مهم باشد، اثر اطلاق میشود.

آثار مورد حمایت قانون

در ماده ۲ این قانون آثاری که مورد حمایت قانونگذار قرار میگیرند به شرح زیر است:

  • هر نوع نوشته ای اعم از کتاب و رساله و جزوه و نمایشنامه و یا نوشته علمی و ادبی و هنری.
  • ترانه و شعر و سرود.
  • اثر سمعی و بصری (شنیداری و دیداری) برای اجرا در صحنه های نمایش، یا پخش در رادیو و تلویزیون.
  • اثر موسیقی.
  • نقاشی و تصویر و طرح و نقشه و هر گونه اثر تجسمی و هر گونه مجسمه.
  • اثر معماری از قبیل طرح و نقشه و ساختمان.
  • اثر عکاسی.
  • اثر ابتکاری مربوط به هنرهای دستی.
  • اثر فنی که جنبه ابداع و اختراع داشته باشد.
  • هرگونه اثر مبتکرانه دیگر که از ترکیب چند اثر از اثرهایی فوق الذکر باشد.

 آیا حقوق مالکیت معنوی به ارث میرسد ؟

بله، حقوق مالکیت معنوی به ارث میرسد و همچنین با وصیت نیز میتواند انتقال یابند. مدت این استفاده برای وراث 50 سال میباشد.

از چه زمانی حق مالکیت معنوی به پدید آورنده آن تعلق میگیرد ؟

از زمانی که حقوق مادی پدید آورنده، مورد حمایت قانون قرار میگیرد و آن زمانی است که اثر برای نخستین بار در ایران چاپ یا نشر یا اجرا شده باشد.

مجازات سرقت آثار ادبی و هنری چیست ؟

مطابق ماده ۲۳ قانون فوق الذکر هر کس این آثار را بدون اجازه پدید آورنده آن عرضه و پخش کند به حبس تادیبی از شش ماه تا سه سال حبس محکوم میشود.

آیا خسارتی که به پدید آورنده اثر ادبی در اثر سرقت و پخش آثار وی وارد شده است قابل مطالبه است ؟

بله، شخصی که این جرم را مرتکب میشود باید خسارتی که از ارتکاب آن به دیگران وارد شده است را نیز جبران کند.

چنانچه متخلف این جرم  شخص حقوقی باشد این خسارت از اموال شخص حقوقی پرداخت میشود اگر دارایی شخص حقوقی کافی نباشد، باقی مانده آن، از دارایی شخص مرتکب جرم پرداخت میشود.

۲- حقوق مالکیت صنعتی

به حقوقی گفته میشود که به صاحب اختراع یا ابتکار جدید تعلق میگیرد که آن اختراع قبلاً در صنعت وجود نداشته است و برای اشخاص عادی در آن فن و حرفه معلوم و آشکار نباشد.

اداره مالکیت صنعتی به صاحب آن، برای حمایت از اختراع وی، گواهی اختراع اعطا میکند تا مخترع بتواند از حقوق انحصاری آن بهرمند گردد.

آیا حقوق مالکیت صنعتی قابل انتقال است ؟

بله، این حقوق قابل واگذاری به غیر میباشد و همچنین این حقوق به ارث نیز میرسند.

مراحل دریافت گواهی اختراع و مدارک مورد نیاز آن چیست ؟

شخص مخترع باید اظهارنامه ای به اداره مالکیت صنعتی بدهد. در آن اظهار نامه باید موضوعی را که میخواهد از آن حمایت شود را تعیین نماید. این اظهارنامه به فارسی تنظیم میشود و خلاصه ای از توصیف ادعا و اختراع فرد نیز در آن نوشته میشود. این توصیف باید گویا باشد به نحوی که برای اشخاص عادی نیز قابل درک باشد. متقاضی میتواند در اظهارنامه خود حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس را نیز درخواست نماید. اظهارنامه به امضا وی برسد و همچنین تاریخ نیز در آن درج شده باشد.

پس از آن اداره مالکیت صنعتی مدارک را بررسی و چنانچه مطابق قانون باشد، گواهی ثبت اختراع را به پدید آورنده آن، اعطا میکند.

خدمات دادهومان

خدمات مورد نیاز خود را انتخاب نمایید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شش − 5 =